Önemli Bilgiler » Sanat

Kutlu Diyar’ın Beren’i: JRR Tolkien

admin — Tue, 19 Jan 2010 16:35:29 +0000

Özellikle Türkiye’deki büyük çoğunluğun ‘Yüzüklerin Efendisi’ üçlemesiyle tanıdığı ünlü İngiliz yazar John Ronald Reuel Tolkien, tüm dünyada yankı uyandıran bir seriyi ve aynı derecede önemli romanları, kısa öyküleri yazmakla kalmamış, dönemin edebiyat çemberine oldukça yabancı olan bir türü, bambaşka bir dünyayı da yaratmıştır. Oxford Üniversitesi’nde dilbilim profesörü olarak yaşamını sürdüren Tolkien, The Inklings adını verdikleri ve içinde C.S. Lewis’in de bulunduğu edebiyat grubundan savaşta geçirdiği döneme, ailesiyle olan ilişkilerinden hayata bakışına her şeyiyle, kristalleşmiş tüm bilinenleri kırmayı başarmıştır ve bu ‘değişim’ yolculuğuna da dille başlar. Bizim için onu tanımaksa belki biraz daha baştan, onun geldiği yerden başlamalıdır.
Tolkien’ın baba tarafı Sakson göçmenidir ancak yazarın doğumundan yüz elli yıl önce Anglikanlaştırılmışlardır. 1890’da daha iyi bir iş bulma umuduyla Güney Afrika’ya yerleşen babası bankacı Arthur Tolkien, burada İngiliz kökenli Mabel Suffield’la evlenir. John Ronald Reuel Tolkien da burada, Bloemfontein, Güney Afrika’da 3 Ocak 1892 tarihinde doğmuştur. Afrika’yla ilgili çok fazla anısı olmasa da o günleri yeterli ölçüde Tolkien’ın eserlerine yansımıştır. Örneğin büyük tüylü bir örümcekle yaşadığı karşılaşma, daha sonra Yüzüklerin Efendisi’nde She-Lob karakteriyle yer edinecektir. 15 Şubat 1896 tarihinde Arthur Reuel Tolkien ölünce Mabel, oğulları John ve Hilary’i de alarak İngiltere’ye döner.
1900 senesindeyse yazarın ve kardeşlerinin hayatlarını değiştiren bir şey yaşanır. Tolkien artık Roma Katolik Kilisesi’nin bir üyesidir ve bir Katolik olarak yetiştirilir. Elbette bu da bizim okuduğumuz Tolkien eserlerinde büyük etki yaratacak bir şeydir. Nitekim kısa öykülerinden Niggle’ın Yaprakları, Tolkien her ne kadar alegoriye karşı olduğunu söylese de, bir Araf inancını anlatıyor gibidir.
Bolluk içinde geçmeyen bir hayat sürdüren Tolkien ve ailesi 1904 senesinde anneleri Mabel Tolkien’ın şeker hastalığından vefat etmesiyle büyük bir darbe alır. Ancak kendilerini kiliseye kabul eden Peder Francis sayesinde maddi anlamda büyük zorluklara düşmeden yaşamlarına devam ederler. Sonraları onlara bakan kişiler de değişecektir.
Tolkien o yaşa kadar ciddi anlamda dilsel yetenekler gösterir. O dönem çok önemli görülen Latince ve Yunanca’yı iyi konuşabiliyordur ve diğer dillerde de oldukça başarılıdır. Sırf eğlence olsun diye kendi dilini yapmaya başlar. İlerideki başarısı büyük ölçüde buna dayanacaktır.
Yaşanılan tüm bu olayların üzerine genç Ronald açısından daha da kafa karıştırıcı bir şey yaşanmak üzeredir. Tolkien’ın kaldığı yatılı odalarda Edith Bratt isimli genç bir kadın yaşamaktadır. Tolkien 16’yken o 19 yaşındadır. Fakat iyi arkadaş olurlar ve sonunda bu ilişkileri daha da derinleşir. Fakat Peder Francis duruma müdahale eder ve en az üç sene boyunca, 21 yaşına gelene kadar Edith’le görüşmesini yasaklar. Ronald bu yasağa uyar ve Exeter College’a okumaya gider. Burada 1913 senesine kadar klasikler, eski İngilizce, Germanik diller (özellikle Gotik), Galce ve Fince alanlarında çalışır. Aldığı notlar doğrultusunda alanını klasiklerden İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümüne çevirir. Bulduğu eski İngilizce çalışmalar, pek çok yapıtını etkileyecektir.
Bu sırada sevgilisi Edith de Katolik olur ve Warwick’e taşınır. İkili yakınlaştıkça dünya ülkeleri birbirine nefret duymaya başlar. Sonunda Ağustos 1914’te dünya savaşı patlak verir.
Çoğu insanın aksine Tolkien savaşla beraber hemen orduya yazılmaz. Oxford’a döner ve Haziran 1915’te diplomasını alır. Bu sırada şiir çalışmaları, dil üzerine yaptığı araştırmalar da sürmektedir (Yarattığı Quenya dili büyük ölçüde Fince’den etkilenmiştir). Ancak nihayetinde savaşa gitmek zorundadır ve Batı Cephesi’nde savaşa katılmadan önce 22 Mart 1916 tarihinde Edith’le evlenir. Birkaç ayını siperlerde geçirdikten sonra ‘siper humması’ olduğu söylenir ve İngiltere’ye geri yollanır. Hastanede ve onun ardından evinde geçirdiği dönemde, belki de yitirdiği tüm dostlarının anısına, hikâyelerini şekillendirmeye başlar. Bu hikâyeler, o yaşarken basılamamış olan Kayıp Öyküler’de yerini alır. Silmarillion’daki Elf ve Cücelerin öyküleri de burada ilk hâlini almaya başlar. Bunların yanı sıra kendi yaratısı olan diller ve dillere destan Lúthien’le Beren’in öyküsü de bu dönemde biçim kazanır. Beren’in Silmarillion’da Lúthien’i gördüğü sahne, Edith’le ormanda yaptıkları bir yürüyüş sonucu ortaya çıkar. Tolkien bu iki karakterini öyle benimsemiştir ki kendini Beren, eşi Edith’i de Lúthien olarak görmektedir. Bu dönemde ilk çocukları John Francis Reuel doğar.
Bir yandan sözlük çalışmaları içinde olan Tolkien, Leeds Üniversitesi’nde yardımcı profesörlük alanında başvuruda bulunur ve kabul edilir. Burada E.V. Gordon’la beraber Sir Gawain ve Yeşil Şövalye’nin (İngiliz yazını ve Arthur efsanelerinin en önemli örneklerinden biri) yeniden yazımını tamamlar ve Kayıp Öyküler’e devam ederken Elfçe dilini keşfeder. 1920 ve 24 senelerinde Tolkien’ın Michael Hilary Reuel ve Christopher Reuel isimli iki çocuğu dünyaya gelir. 1925 senesinde Oxford Üniversitesi Anglo-Sakson bölümünde açık olunca burada göreve getirilir.
Nadiren çıkardığı akademik çalışmaları oldukça etkili olmuştur. Ancak akademik anlamda çok da göze batan bir yaşamı olmamıştır. Keza özel yaşantısı da bundan çok farklı değildir. 1929 senesinde Tolkien’ın tek kız çocuğu Priscilla dünyaya gelir. Bununla da beraber Tolkien çocukları için bir şeyler yazmaya başlar. Noel Baba’nın ağzından onlara yazdığı mektuplar, daha sonra bir araya getirilip basılır. Fakat Tolkien için asıl dönüm noktalarından biri, Oxford Üniversitesinden arkadaşlarıyla kurduğu edebiyat topluluğu The Inkling’in oluşumudur. Bu topluluğun üyeleri arasında Messrs Coghill, Dyson, Owen Barfield, Charles Williams ve hepsinden öte C.S. Lewis bulunmaktadır. Lewis, Tolkien’ın en iyi arkadaşlarından biri olmuştur. Grup üyeleri sıklıkla bir araya gelir, konuşur, içer ve yapım aşamasındaki çalışmalarını birbirleriyle paylaşırlar.
Bu sırada Tolkien mitolojisini ve dillerini geliştirmeye devam etmektedir. Bir gün, sınav sonuçlarını okurken boş bir kâğıda Hobbit kitabının ilk cümlesini yazar. Sonra tam da Tolkien’ın yapacağı tarzda bir şey olduğu üzere o hobbitin kim olduğunu, nerede yaşadığını, neye benzediğini bulmaya çalışır. Bu araştırmasından bir hikâye doğar ve 1936 senesinde öykünün tamamlanmamış bir metni yayınevlerinden birine gönderilir. Tamamlanan öykü 1937 senesinde Hobbit adıyla basılır. Silmarillion’un beklenmeyen başarısızlığına rağmen Tolkien Yeni Hobbit’i yazmaya karar verir ve böylece Yüzüklerin Efendisi serisi başlar. Tam 16 senelik bir çalışma sonucu ortaya çıkan Yüzüklerin Efendisi, üç kitap hâlinde basılır. Görünen o ki hem yazar hem de yayınevleri, bu eseri fazlasıyla hafife almışlardır.
Yüzüklerin Efendisi kısa sürede halkın arasında yayılır. Kimileri olumlu (W.H. Auden ve C.S. Lewis) kimileri olumsuz (E. Wilson, E. Muir, P. Toynbee) eleştirilerde bulunur. Fakat kimse Yüzüklerin Efendisi’nin bir kült, insanların yeni ‘İncil’ adını verdikleri bir fenomen olmasını engelleyemez. Öyle ki insanlar Frodo’nun görevi tamamlayıp tamamlayamadığını öğrenmek için telefon açar, Balrogların kanatları hakkında soru sormak için mektuplar yollar. Sonunda Tolkien Edith’le birlikte Bournemouth’a taşınmak zorunda kalır. Fakat bu sırada yalnızca Tolkien değil, fantastik edebiyat alanı gelişmiştir ve kelimenin tam anlamıyla havalanıyordur. Tabii bu başka bir yerde, başka bir zaman anlatılması gereken bir öykü.
Yüzüklerin Efendisi’yle ortaya çıkan tüm karmaşaya rağmen Tolkien 1925 senesiyle ölümü arasındaki dönemde pek çok farklı eser yayınlamıştır. ‘The Monsters and the Critics and Other Essays’, ‘Tom Bombadil’in Maceraları’, ‘Hamlı Çiftçi Giles’ve ‘Niggle’ın Yaprakları’ bunlardan birkaçıdır. Tolkien’ın ölümü, bu yayınları yalnızca ufak ölçüde yavaşlatır. Uzun süredir beklenilen Silmarillion, Christopher Tolkien’ın editörlüğünde 1977 senesinde yayınlanır. 1980 senesinde yine Christopher, babasının tamamlayamadığı öykülerini derleyerek yayınlar. Yayınevleri, bu romanların gördüğü ilgiye şaşırır ve bu piyasaya girme riskini alır. Christopher Tolkien’ın editörlüğünde çıkan on iki ciltlik Orta Dünya tarihi başarılı bir girişim olarak kendini gösterir.
Dönelim Tolkien’a. 1959 senesinde emekli olup görevinden ayrılan Tolkien, Bournemouth’da huzurlu bir şekilde yaşar. Eşi Edith 22 Kasım 1971 tarihinde vefat eder ve kısa süre sonra Ronald Oxford’a dönerek çalışmalarını sürdürür. 2 Eylül 1973 tarihinde de kendisi vefat eder. Edith’le beraber tek bir mezarda, Wolvercote Mezarlığı’na gömülür. İkilinin efsanesi mezar taşlarında dahi yazar: Edith Mary Tolkien, Lúthien, 1889-1971 / John Ronald Reuel Tolkien, Beren, 1892-1973.

William Shakespeare Hakkında Bilmediğiniz 10 Şey

admin — Tue, 24 Nov 2009 14:22:24 +0000

1. Shakespeare Bir Uçak Kazasına Sebep Oldu: 1890’larda Amerika’da uyuşturucu üreticisi olan bir Shakespeare fanatiği vardı. Adı Eugene Schieffelin olan bu hayran, Shakespeare’in oyunlarında bahsettiği tüm ötücü kuşların New York’da olmasını istediğinden tüm tarlakuşlarını, ardıçkuşlarını ve sığırcıkları serbest bıraktı. Sığırcıklar Manhattan’da altı yıl kadar durdular ve Doğal Tarih Müzesi’nin saçaklarına yuva kurdular. Fakat sonra göç etmeye başladılar. 1942’de California’ya ulaştılar ve çok fazla zaman geçmeden Alaska’dan Florida’ya kadar her yerde sığırcıkları görmek mümkündü. Bugün mavi kuşlar ve ağaçkakanlar gibi doğal türleri bile yerlerinden edecek kadar çoğaldılar ve milyonlarla ifade edilen sayılara ulaştılar. 4 Ekim 1960’da Boston Havaalanı’ndan kalkan bir Lockheed Electra, 10,000’den fazla sığırcığı pistte ayağa kaldırdı. Motorları boğdular ve uçağın düşmesine sebep olarak 62 kişiyi öldürdüler. Aslına bakılırsa Shakespeare oyunlarından yalnızca IV.Henry’de sığırcıklardan bahsediliyor ve o gönderme tam bir felakete sebep oldu.

2. Shakespeare Apaçilerin Saldırısına Uğradı: İki İngiliz kardeş 1870’lerde New Mexico’da bir hayalet kasabaya geldiler. Amaçları bir madencilik şirketi kurmaktı. Kasabanın adını Shakespeare olarak değiştirdiler, ana caddesine Avon Bulvarı adını verdiler ve eski otel The Stratford oldu. Belli ki oradaki bulaşıkları Billy the Kid yıkıyordu. Shakespeare kasabasının içinden madendeki parçaları taşıyan bir demiryolu geçiyordu ve kasabanın zenginliğinden ötürü topraklarına çöreklenen beyaz göçmenlerden kurtulmak için ellerinden gelen er şeyi yapan Apaçiler tarafından saldırıya uğradı. Böylece 1880’lerde Shakespeare’i ileriki saldırılardan korumak adına muhafaza istasyonu kuruldu.

3. Shakespeare Robben Adası’nda Saklandı: Robben Island Hapishanesi’nde Shakespeare eserlerinden birinin kopası vardı ve Hintli mahkumlardan biri bunu Hindu dua kitabı gibi gösteriyordu. Kitap böylece elden ele dolaştı ve tüm mahkumlar sevdikleri alıntıların altını çizmeye başladı. Walter Sisulu, Venedik Taciri’nden Shylock’un söylediği “Acı çekmek bizim ırkımızın kimliğidir,” cümlesinin altını çizerken bir başkası Fırtına’da Caliban’ın dediği “Bu ada benim,” cümlesini sevdiğini belirtti. Nelson Mandela’nın en sevdiği alıntıysa Julius Caesar’da Caesar’ın söylediği “Korkaklar ölmeden önce pek çok kez ölürler; yiğitlerse onu yalnızca bir kez tadarlar,” idi.

4. Shakespeare Afrika’da Çok Seviliyordu: Shakespeare’in İngiltere dışındaki ilk sahnelenişi Shakespeare yaşarken, 1607 senesinde oldu. Üstelik kulağa tuhaf da gelse bu gösterim Afrika’daki Sierra Leone’da olmuştu. Mürettebatını meşgul tutmak isteyen The Red Dragon (Kızıl Ejder) gemisinin kaptanı William Keeling, Hindistan’a giderken Afrika’dan geçtiklerinde Hamlet’i prova etmelerini istedi. Sierra Leone’a geldiklerinde yerel halktan insanları ve komşu gemiden arkadaşlarını güverteye davet ederek Shakespeare’in ilk uluslararası performansını izletti. Ümit Burnu’ndan geçerken de III.Richard oyununu yaptılar.

5. Aktörlere Shakespeare Oyunlarını Oynamamaları İçin Para Verildi: Shakespeare öldükten sonra şirketi King’s Men hâlâ çalışıyordu ve Batı Midland’da turdalarken Stratford’u ziyaret etmeye karar verdiler. Amaç büyük ihtimalle Holy Trinity Kilisesi’ne yeni dikilen Shakespeare büstünü görmekti. Oraya 1622 senesinde vardıkları biliniyor, çünkü kasaba kayıtlarındaki bir girişte “King’s Men için, performans yok, 6 şiling” ifadesi bulunuyordu. Burası daha çok bir Püriten kasabasıydı ve gösterileri hoş karşılamıyorlardı. Çoğunlukla aktörleri yasaklayıp evlerine gönderirlerdi fakat bu gelenlerin King’s Men olduğunu görünce en azından bir bedel vermeleri gerektiğini düşündüler. 1786’ya kadar Stratford’da Shakespeare oyunu olmadı.

6. Shakespeare’in Ekran Serüveni Sanıldığından Daha Uzundur: Yapılan ilk Shakespeare filmi 1899 yapımı King John’dur ancak 2011, ilk Stratford Shakespeare filminin yüzüncü yıl dönümüdür. Önümüzdeki sene David Tennant’ın Hamlet’i Noel’de BBC’de yayınlanacak ve 2011’in ilk Shakespeare filminin DVD’si de çıkacak. Bu DVD’nin çıkmasından tam 100 yıl önce III.Richard Stratford’da sahnede kameraya alınmıştı. Elbette film sessizdi, bu yüzden de dizeleri büyük ağız haraketleriyle belirtmek, fazla jest kullanmak ve yoğun ışık altında oyun çıkarmak zorundaydılar.

7. Shakespeare Cervantes’ten Alıntı Yapmıştır: Cervantes’in Don Kişot’unun bir bölümüne istinaden yazılmış Shakespeare’in kayıp oyunu Cardenio, Royal Shakespeare Company tarafından yeni tiyatro açıldığında sahnelenecek. 18.yüzyılda yapılan bir adaptasyon vardı ve bu oyunun 1613 senesinde sahnelendiği zannediliyor.

8. Shakespeare’in Mezarı Nerdeyse Yerinden Kaldırılıyordu: 1850 senesinde Delia Bacon isimli bir kadın Shakespeare’in mezarını açmak istedi. Kadın, Shakespeare eserlerinin Shakespeare tarafından yazılmadığını iddia eden ilk insanlardan biriydi. İddiasına göre aynı soyadını paylaştığı Francis Bacon, yazıları yazan asıl isimdi. Mezarını açtığında buna ait bir kanıt bulabileceğini söyleyen Bacon, o gece Holy Trinity Church’te kalmak için gerekli izni aldı. Kilisede etrafın ne kadar korkutucu olduğundan ve kendini elindeki fenerle Guy Fawkes gibi hissettiğinden bahsettiği beyanı yarıda kaldı. Çünkü sonunda korkmuş ve mezarı açmadan gitmişti. Belki Shakespeare’in şu sözleri bu sonuçta etkili olmuştur: “Kemiklerimi yerinden oynatanlara lanet olsun.” Bu olay sonrasında kadın Kutsal Ruh olduğuna inanmaya başladı. Yeğeni Amerika’dan gelip onu yanına almak zorunda kaldı. Kadın 1859 senesinde bir tımarhanede öldü.

9. Shakespeare’in Karakteri Yıldızlarda Yazılıydı: Shakespeare boğa burcuydu ve Çin kozmolojisine göre Fare yılında doğmuştu. Yani Shakespeare hırslı, iktidar meraklısı ve geniş hayalgücüne sahip biri olarak yaşamış olabilir.

10. Shakespeare Kendi Tarihini Yeniden Yazdı: On İkinci Gece isimli oyunda Viola ve Sebastian isimli ikizlerden bahsedilir. İkili bir deniz kazası yüzünden ayrı düşmüştür. Shakespeare’in de ikizleri vardı ve kayıtlara göre 2 Şubat’ta Candlemas’ta vaftiz edilmişlerdi. On İkinci Gece’nin ilk kaydedilen sahnelenişi de tam olarak 2 Şubat 1602’de Candlemas’ta oldu. İkizleri Judith ve Hamnet’i ölüm ayırmıştı. Çünkü 1596 senesinde Hamnet aniden ölmüştü. Bu yüzden zavallı Judith 17. doğum gününü tek başına kutlamak zorunda kaldı. Shakespeare’in ayrı düşen bu ikizler hakkında bir şeyler yazması ve sonra sanatı sayesinde yeniden bir araya getirmesi oldukça ilginç.

Leonardo Da Vinci Hakkında Bilmediğiniz 20 Şey

admin — Tue, 24 Nov 2009 13:45:25 +0000

1. Leonardo, bir köylü olan Caterina ve avukat olan Ser Piero’nun aşk evliliğinden doğma çocuğuydu. Evde eğitim gördü ve Yunanca, Latince temel eğitimini almadı.

2. Lir çalgısını başarıyla çalabiliyordu. Milan sarayına ilk tanıtıldığında bir ressam ya da mucit değil, müzisyendi.

3. Leonardo, Floransa memurları tarafından kışkırtılan oğlancıları güçlükle dövmüştür.

4. 1 numaralı Mona Lisa teorisine göre modelin tebessümü gizlice hamile kaldığını ifade ediyor.

5. 2 numaralı Mona Lisa teorisine göre Leonardo resmini çizerken onu eğlendiren müzisyen ve hokkabazlar sahiden de çok başarılıydı. (Bir başka teoriye göre de Mona Lisa tablosu aslında Leonardo’nun kendini çizdiği bir tablo.)

6. Columbia Üniversitesi sanat tarihçisi James Beck, ‘Ay’ın yeşil peynirden yapılmadığından ne kadar eminsem, bu tablonun da gizli bir Leonardo olmadığından o kadar eminim,’ diyerek bu iddialara karşı çıkıyor.

7. Ancak tuhaf bir biçimde Leonardo geride kendine ait hiç resim bırakmamış.

8. Amsterdam Üniversitesi ve Illinois Üniversitesi araştırmacıları, Mona Lisa’nın mutluluk oranını hesaplamak için yüz tanımlama software’i kullandı. Buna göre Mona Lisa yüzde 83 mutlu, yüzde 9 nefret dolu, yüzde 6 korkulu ve yüzde 2 kızgın.

9. Bill Gates Codex Leicester’ı 1995 senesinde 30 milyon dolara satın aldı. Avrupa’da yer almayan bu tek el yazmasında da Vinci’nin hidrolik ve suyun hareketleri üzerine yaptığı çalışmalar yer alıyor.

10. Leonardo suda yüzen kar ayakkabıları, sualtı keşifleri için nefes alma aygıtı, can yeleği ve dalgıç çanı planları yapmıştır. Suyu sevdiği oldukça belli, değil mi?

11. Gökyüzünün neden mavi olduğunu açıklayan ilk kişi Leonardo’dur. (Sebep havanın ışığı dağıtma biçimi).

12. Yeni ay hâlindeki ayın neden güçlükle görülebilir olduğunu da o keşfetmiştir. Gece görülen kısmı yeryüzünden yansıyan ışıkla aydınlanmaktadır ve bu da burada dolunayın görünmesinden 50 kat daha parlaktır.

13. İki elini de kullanabilen ve paranoid disleksi olan Leonardobir eliyle geriye doğru yazarken diğer eliyle ileri doğru yazabiliyordu. Bu da başkalarının okumakta güçlük çektiği aynamsı bir görüntü yaratıyordu. Leonardo’nun amacı da bunların anlaşılamamasıydı.

14. Louvre Müzesi, Mona Lisa’nın yeni bir sergi kutusuna alınabilmesi için tam 5.5 milyon dolar ödedi. Sergi camekanı bir duvarın içinde yer alıyor.

15. Ağustos 2003’te da Vinci’nin Madonna of the Yarnwinder (İplik Eğiren Meryem) isimli 65 milyon dolarlık tablosu, İskoçya’daki Drumlanrig Kalesi’nden çalındı. Turist gibi rol yapan iki adam, daha sonra bir Volkswagen Golf’e binip kaçtı.

16. Leonardo zırhlı bir araba, tırpanlı bir savaş arabası, kazık aracı, dönen vinç, bir çıkrık, lagün tarağı ve bir de uçan gemi tasarlamıştır.

17. Aralık 2000’de gökyüzü dalgıcı Adrian Nicholas, Leonardo’nun tasarımlarından birinden yapılmış paraşütünü kullanarak Güney Afrika’ya indi.

18. Kadavraları parçaladıktan sonra Leonardo kasların yerine ipleri koyarak nasıl çalıştıklarını anlamaya çalışıyordu.

19. Kelime oyunlarını çok sevdiğinden Folio 44’te ve Codeks Arundel’de erkek üreme organına tekabül eden pek çok kelime bulunmaktadır.

20. Nehir erozyonu araştırmaları, yeryüzünün İncil’de ima edilenden daha yaşlı olduğuna ikna etti. Düşen deniz seviyesinin (yani Nuh tufanının değil) deniz fosillerini dağlarda bıraktığını öne sürdü.

Beatles Hakkında Bilmediğiniz 40 Şey

admin — Wed, 04 Nov 2009 12:03:52 +0000

4 yıllık bir çalışmanın ardından Beatles’ın bütün albümleri teknolojinin yardımıyla elden geçirilerek geçen hafta yeniden piyasaya sürüldü. Tüm zamanların en çok satan adamları için sonuç yine muhteşem oldu. 14 albümün tamamı ilk haftadan 2.7 milyon sattı. İlk defa bir grubun 14 albümü birden ilk 40″ta yer alıyor. Bu vesileyle işte size Beatles hakkında bilmediğiniz 40 şey!

1 – Grubun en kokoşu John Lennon‘dı. Çocukken bir midillisi bile vardı.

2 – Paul McCartney özel bir hastanede doğan tek Beatle. Çünkü annesi Mary, Liverpool’daki Walton Hastanesi‘nde hemşireydi.

3 – Cartney’nin annesi 1956″da, Paul 14 yaşındayken öldü. Yazdığı ilk şarkı olan I Lost My Little Girl annesini anlatıyordu.

4 – Ringo Starr 13 yaşındayken zatülcenpe yakalandı. İki yıl hastanede yattı.

5 – Harrison 16 yaşındayken ailesini Avustralya, Kanada veya Malta’ya göç etmeleri konusunda ikna etmeye çalışmıştı.

6 – Ergenlik dönemlerinde McCartney ve Lennon partiler düzenlerdi.

7 – Lennon ve McCartney, kendisini Mesih zanneden bir adamın hikâyesini anlatan Pilchard adlı bir tiyatro oyunu yazmayı denemişlerdi.

8 – Grubun ismi birçok kez değişti: Beatals, The Silver Beats, The Silver Beetles, The Silver Beatles ve sonunda Beatles.

9 – McCartney’ye göre eğer İngiltere’de zorunlu askerlik 1960′ta sona ermeseydi Beatles kurulamayabilirdi.

10 – Hamburg”daki bir konserde Lennon ve basçı Stuart Sutcliffe izleyicilerine “Naziler” diye bağırmışlardı.

11 – Plak şirketi Parlophone‘un yetkilileri, Beatles’ın çıkış parçası Love Me Do‘yu ilk duyduklarında hiç beğenmemişlerdi.

12 – Please Please Me şarkıları hit olduktan sonra bile turnelerde grup üyeleri otel odalarını paylaşmak zorunda kalmıştı. Lennon Harrison’la, McCartney Starr’la kalırdı.

13 – John F. Kennedy’nin suikastını doğru tahmin eden bir falcı Beatles’a Ağustos 1964′te bindikleri Denver uçağının düşeceğini ve hepsinin öleceğini söylemişti. İnanmadılar.

14 – 1964′te Dallas’ta kaldıkları bir otelin hizmetçisi grup üyelerinin oda numarasını söylemediği için hayranlar tarafından kaçırılmıştı.

15 – Grup, 11 Eylül 1964′te Jacksonville Florida‘da seyirciler siyah ve beyaz olarak ayrılırsa konsere çıkmayacaklarını söylemişti.

16 – Bir girişimci Beatles’ın Kansas’ta kaldığı otelin yastıklarını çalmış, 160 bin parçaya bölerek, tanesini 1 dolardan satmıştı.

17 – 1964′te Beatles, kapanış saatinden sonra ünlü Harrods mağazasında alışveriş yapma imkânı tanınan tek gruptu. O dönemde bu imtiyaz Kraliçe”ye bile verilmemişti.

18 – 1966′da Beatles’ın New York Shea Stadyumu’nda verdiği ikinci konsere ilgi azdı. Satılmayan bilet sayısı 11 bin adetti.

19 – Yesterday parçasına cover yapan gruplar şöyle: Count Basie, Joan Baez, Leann Rimes, Boyz II Men, Cilla Black, Band of The Irish Guards, Placido Domingo, Wet Wet Wet, The Walker Brothers, Arthur Millard.

20 – Hey Jude parçasının stüdyo kaydı sırasında Ringo Starr tuvalete gitti. McCartney bunun farkına varmadan parçayı söylemeye devam etti.

21 – Hey Jude herkesin hoşuna giden bir parça değildi. Arka vokallere eşlik etmesi istenen bir orkestra üyesi “Bu berbat McCartney parçası için el çırpacak değilim” deyip stüdyoyu terk etmişti.

22 – Lennon, Ocak 1969′da Disc dergisine verdiği bir röportajda Beatles’ın finansal durumunu şu sözlerle ortaya çıkarmıştı: “Bankada 50 bin pound’ım var, o kadar.”

23 – 1969′da John Lennon, Yoko Ono’yla evlendi ve ismini John Ono Lennon olarak değiştirdi.

24 – Lennon 1969′da İskoçya’da yaptığı bir kaza sonucu haşatı çıkan arabasını bir sanat eseri olarak Tittenhurst Park‘taki malikânesinin bahçesine koydu.

25 – Yoko Ono ve George Harrison arasındaki en fena tartışma, Ono’nun Harrison’un bisküvisinden izin almadan yemesinden sonra çıktı. Harrison, Ono’ya “Bu kaltak!” diye bağırınca Lennon araya girdi.

26 – Lennon, Plastic Ono grubunun çıkış parçası olan Cold Turkey‘yi önce Beatles’a teklif etmişti. Beatles şu anda single çıkarmak için doğru zaman değil diyerek reddetti.

27 – Ringo Starr, McCartney”yi tam da Let It Be ile aynı anda solo albüm çıkarması için ikna etmeye gitti. McCartney, Starr’a bas bas bağırdı ve evinden kovdu.

28 – Beatles”ın dağılma haberini 10 Nisan 1970‘te Paul McCartney dünyaya duyurdu. Lennon ise “Grubu ben kurdum, ben dağıttım” diye ayrı bir açıklama yaptı.

29 – McCartney 1971′de Melody Maker dergisine Lennon ve Yoko Ono ikilisinin hiç de cool olmadığını söylemişti. Bunun üstüne Lennon dergiye yazdığı mektupta McCartney’ye şöyle cevap verdi: “Eğer biz cool değilsek, sen nesin?”

30 – 1972′de Beatles Fan Club kapandı. 11 yıl içinde üyeler 80 binden 11 bine düşmüştü.

31 – Lennon ve McCartney 28 Mart 1974′te Los Angeles’ta bir jam session sırasında son kez aynı sahneyi paylaştı. O gece yanlarında Stevie Wonder, Harry Nilsson ve bolca kokain vardı.

32 – Keith Moon’un şoförü Dougal Butler, McCartney ve Lennon’un yan yana son fotoğrafını çeken kişi.

33 – Grup dağıldıktan sonra McCartney ve Lennon iki şarkı konusunda kavga etti. McCartney “In My Life”ı ben yazdım diyordu, Lennon ise “Eleanor Rigby”yi…

34 – 1976′da ortaya çıkan Kanadalı grup Klaatu‘nun yeniden birleşen Beatles olduğu sanılmıştı. Klaatu üyelerinin yüzlerini saklaması dedikoduları alevlendirmişti.

35 – Amerikalı organizatör Sid Bernstein 1976′da gruba yeniden bir araya gelmeleri için 50 milyon pound teklif etti. McCartney “Yapabiliriz de yapmayabiliriz de” demişti. Yapmadılar.

36 – Nisan 1976′da Lennon ve McCartney, Lennon’ın New York’taki evinde oturmuş Saturday Night Live programını izliyorlardı. Programın yapımcısı canlı yayında eğer yeniden bir araya gelirlerse Beatles üyelerine 3 bin dolar veririm diye şaka yaptı. Lennon ve McCartney taksiye atlayıp programa giderek sürpriz yapmayı düşündüler ama yapmadılar.

37 – Beatles üyeleri Lennon’un öldürülmesine farklı tepkiler verdi. McCartney önce “Bu da sıktı artık” dedi, sonra “Şoktaydım ne dediğimi bilmiyordum” diye açıklamasını değiştirdi. Harrison donup kaldığını açıklarken, Ringo Star ilk uçakla New York”a, Yoko Ono”ya destek olmaya gitti.

38 – Liverpool’un Stanley sokağındaki Eleanor Rigby heykelini 1982′de şarkıcı Tommy Steele yapmıştı.

39 – 2008′de Billboard dergisi Beatles”ı tüm zamanların en çok satan grubu seçti. Madonna, Elton John, hatta Elvis Presley onların da gerisinde kaldı.

40 – Beatles Rock Band adlı bilgisayar oyunu Haziran 2009′da piyasaya çıktı. McCartney konuyla ilgili şunları söyledi: “Bir gün android olacağımızı hangimiz tahmin edebilirdik ki?” (Q dergisinden derlenmiştir.)

Q Dergisi- Hürriyet