2. 1926 senesinde yazar Hugo Gernback ilk gerçek bilim-kurgu dergisi olan ‘Muhteşem Hikâyeler’i kurdu.

3. Gernsback parayı severdi. Bilim-kurgu terimini markalaştırmaya çalışarak yazarlara o kadar az para ödedi ki büyük usta H.P.Lovecraft ona daha sonra ‘Sıçan Hugo’ ismini verdi.

4. Sıçanın intikamı: En ünlü bilim-kurgu yazı ödülünün adı Hugo.

5. İlk dergi yazarları çoğunlukla farklı mahlaslar kullanıyor böylece her sayıda pek çok yazılarını çıkarttırabiliyorlardı. Bu olayı bir sonraki seviyeye taşıyan Ray Bradbury, tam altı farklı lakap kullanıyordu.

6. Bilim-kurguyu ciddiye alanlar kelimenin İngilizce’deki kısaltması olan ‘sci-fi’nin filmlere gönderme yapan bir hâli olduğunu söylüyor ve bu yüzden ‘SF’ şeklindeki kısaltmayı tercih ediyor.

7. Belli başlı fizikçiler ve uzay yolculuğu öncüleri, çoğunlukla gizli bir biçimde bilim-kurgu edebiyatına katkıda bulunmuştur. Alman roket dehâsı Wernher Von Braun uzay kurguları yazdı ve ‘Uzayın Fethedilişi’ gibi bilim-kurgu filmlerinde danışman olarak çalıştı.

8. 1960’larda James Tiptree Jr. ‘Houston, Houston, Sesim Geliyor Mu?’ gibi bilim-kurgu klasiklerini kaleme aldı. Ancak bunu öyle gizli yapıyordu ki insanlar onun gizli hükümet ajanı olduğundan şüpheleniyorlardı.

9. 61 yaşındayken Tiptree’nin ne olduğu ortaya çıktı. Ajan değildi elbette ama asıl adı Alice B. Sheldon’dı ve önemli bir feministti.

10. Gay bilim-kurgusunun gelişen ünlü eserlerinden biri de Judith Katz’ın ‘Yüksekteki Bir Sese Çılgınca Koşmak’ adlı yapıtıdır. Bu kitapta baskıcı Yahudi ailesinden kaçarak tamamen lezbiyenlerin yaşadığı mistik New Chelm kentine gelen bir kadının öyküsü anlatılır.

11. Dünyanın en etkili bilim-kurgu yazarlarından biri olan Ray Bradbury, bilgisayarlardan ve ATM makinelerinden uzak durmakla kalmıyor aynı zamanda hayatında hiç araba kullanmadığını da iddia ediyor.

12. Bilim-kurgu efsanesi Isaac Asimov da Bradbury’den çok farksız sayılmaz. Yıldızlararası uçuştan bahseden yazar, uçağa binmeyi hep reddetmiş.

13. Neal Stephenson’ın 1992’de yazılmış önemli romanı ‘Kar Çarpışması’, iki etkin internet yaratısına esin kaynağı oldu: Second Life ve Google Earth.

14. Bu arada tuğla ve harçlardan oluşan dünyada bilim-kurgu yazarı Gene Wolfe Pringles yapan makinenin geliştirilmesine yardım etti ve Robert Heinlein de ilk modern su yatağı fikrini ortaya attı.

15. Heinlein’ın kitaplarında cinsel özgürlük büyük önem taşıyor.

16. Arthur C.Clarke’ın 2001 adlı çalışmasında HAL 9000 bilgisayar duygularını ifade ediyor ve Pan Am, Ay’a yolcu mekikleri gönderiyor. Kitabın çıkışından sonra Pan Am, Ay’a gitmeyi bekleyen insanlardan oluşan gerçek bir liste yayınladı. Bu listede Walter Cronkite, Ronald Reagan ve 80,000 başka insan daha vardı.

17. Kırk yıl geçti ancak bilgisayarlar duyguları dile getirmek bir yana dursun yazıcıları bile tanıyamıyor bazen ve Pan Am öleli de 17 sene oldu.

18. Bilim-kurgu konusunda ileri görüşleri olan Philip K. Dick, bir kitabında kasıtsız bir biçimde de olsa İncil’den bir sahne yarattı ve İlyas peygamberin ruhunun içine girdiği düşüncesine kapılarak şizofren oldu.

19. Dick’in ölümünden sonra hayranları yazarın hareketlerini yapan ve yazılarından alıntı veren bir android yarattı.

20. 2005 senesinde Dickbot ortadan kayboldu.

2. Öğretmenlerin bize söylediği yalanlar: Çoğu kar tanesi çocukların katlanmış kâğıtlardan kestikleri dantelimsi şeylere benzemez. Kar taneleri genelde oldukça simetrik kristal parçaların bir araya gelmiş hâlidir.

3. Birbirine aynen benzeyen hiç kar tanesi yoktur mu zannediyorsunuz? İşte bu da bir başka yalan. Pek çok kristal gelişim döneminde neredeyse tamamen aynıdır ve tamamen gelişmiş olanlar da birbirlerine oldukça benzer.

4. Bir kar kristali kalınlığının 50 katı kadar büyük olabilir. Yani kristaller laboratuvar ortamında 5 santim olarak geliştirilse genellikle bir parça kâğıttan daha ince olurlar.

5. Neredeyse bütün kar kristallerinin ortasında volkanik bir külden dış dünyadan bir partiküle kadar herhangi bir şey olabilecek minik bir toz parçası bulunur.

6. Kristaller o noktanın etrafında büyüdükçe şekilleri nem, sıcaklık ve rüzgâr sebebiyle değişir.

7. Yere yeni düşmüş bir kar tanesi genelde yüzde 90 – 95 havadır ve bu yüzden de kar taneleri çok iyi ısı yalıtkanlardır.

8. Karlı şimşek -görülebilir yıldırımların düştüğü tipiler- oldukça nadiren görülür. Ancak bazı bilim adamlarına göre tüm yıldırımlar görünmeyen kardan çıkar. Bu teoriye göre bulutlardaki buz kristalleri çarpışarak elektrik üretir.

9. Guinness Dünya Rekorları’na göre kaydedilen en büyük kartanesi 38 santim boyundaydı ve 1887 senesinde Fort Keogh, Montana’ya düştü.

10. Zaman zaman kırmızı, sarı ya da siyah kar düştüğü raporları da geliyor. Bunların sebebi büyük ihtimalle polen, rüzgârla savrulan toz ya da kül ve is.

11. Kırmızı karı yememeniz gerek. ‘Karpuz kar’ adı verilen kırmızı renkli bu parçalar taze karpuz gibi kokuyor ve renklerini buzda gelişen pigmentli bir algden alıyor. Karın tadı muhteşem ancak yedikten sonra uzunca bir süre tuvaletten çıkamayabilirsiniz.

12. Kayak ve kar arabası sevdası sebebiyle Amerika Birleşik Devletleri’nde çığ ölümleri son elli yılda inanılmaz derecede arttı. Geçtiğimiz on yıl içerisinde yaklaşık 270 kişi bu şekilde öldü ve bu insanların beşte biri Colorado’da kaza yaptı.

13. Fısıldaşmaya hiç gerek yok: Bağırmak, şarkı söylemek ve başka şekillerde yüksek ses çıkarmak çığı tetiklemez.

14. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki en beyaz yer Valdez, Alaska. Meşhur yağ dökümünün olduğu yere oldukça yakın olan bu kent, yılda en az 8 metrelik kar topluyor.

15. Ancak kutuplarda çok fazla kar yağmıyor. Oradaki çoğu kar fırtınası, önceden yağmış karların esmesinden kaynaklanır.

16. Antartika’da sert ve düz kar ses dalgalarını büyük bir yeterlikle yankılandırabilir. Bazı araştırmacılar insan seslerini 1600 metreden duyduklarını söylüyor.

17. Inuit kültürün kar kelimesi için yüzlerce karşılığı olduğu efsanesine inanmayın. Çoğu dilbilimci çok fazla sayıda Inuit diyalekti olduğunu ve bir kelimeyi ayrıştırmak için farklı farklı kelimelerin kullanıldığını ifade ediyor.

18. ‘Kar tanesi Bentley’ 1885 senesinde kar kristallerinin ilk fotoğrafını bir mikroskoba körüklü kamera bağlayarak çeken ilk kişidir. 5000 kadar muhteşem kar kristali resmi çektikten sonra zatüreden öldü.

19. Fazla kar insanı deliye çevirebilir. Kuzey kutbunda yaşayan insanlarda görülen ve pek anlaşılmayan bir hastalık olan Pibloktoq, ekolali (duyulan kelimeleri mantıksız bir biçimde tekrar etme) ve kar içinde çıplak bir biçimde koşma gibi pek çok farklı semptoma sebep olabilir.

20. Büyük don: ‘Kartopu Yerküre’ teorisine göre yaklaşık 600 milyon yıl önce gezegenimiz tamamen kar ve buzla kaplıydı. Kimileriyse insanların böyle bir iklimde asla yaşayamayacaklarını söylüyor.

]]> http://www.onemlibilgiler.com/index.php/doga/kar-hakkinda-bilmediginiz-20-sey.htm/feed 0 http://www.onemlibilgiler.com/index.php/bilim/uyku-hakkinda-bilmediginiz-20-sey.htm http://www.onemlibilgiler.com/index.php/bilim/uyku-hakkinda-bilmediginiz-20-sey.htm#comments Tue, 20 Oct 2009 07:36:57 +0000 admin http://www.onemlibilgiler.com/?p=76 1. Kronik horlama, uvulopalatofaringoplasti adı verilen ve alt damakla gırtlaktaki dokuyu sıkılaştıran cerrahi bir müdahaleyle çözülebilir. Bu operasyonun olası yan etkisi, ses frekansındaki değişimdir.

2. Bir başka operasyonlaysa alt damağa yumuşak dokuyu sıkılaştıracak bir kimyasal enjekte edilebilir. Snoroplasti adı verilen bu operasyonun ismi, ‘şekillendirilmiş’ anlamına gelen Yunanca bir kelime olan plastos’tan türemiştir.

3. 2002 senesinde Oxford Üniversitesi araştırmacıları, yatmadan önce koyun saymanın uykusuzluğu geçirdiği inancının yanlış olduğunu kanıtladı. Bu zihinsel aktivite öyle sıkıcı ki beyin otomatik olarak diğer sorunları su yüzüne çıkarıyor.

4. Yatakların ortalama ömrü 8 ile 10 yıl arasındadır. Bu süre zarfında oldukça tuhaf şeyler üretirler. Araştırmalardan biri yatak bakterisini, ani çocuk ölümü sendromuyla da bağdaştırır.

5. Yetişkin bir tahtakurusu, beslenmeden bir yıl boyunca yaşayabilir.

6. 2004 senesinde Amerikalılar 35 milyondan fazla uyku ilacı reçetesi doldurdu. Son dört yıl içerisinde uyku ilacından medet uman 20 ile 44 yaş arasındaki insan sayısı ikiye katlandı.

7. Her yıl Amerika’daki 100,000’den fazla araba kazasının sebebi uykusuzluk. Cep telefonlarıyla konuşanlar da bu oranı yüzde 6 artırıyor. Yani araba başında yorulduysanız kimseyi aramayın.

8. 2008’de, Volvo sürücülerin gözlerini ve kafasını takip edecek bir monitör sistemi planlandı. Eğer sürücünün kafası uyku hâlindeki gibi sallanmaya başlarsa arabanın içerisinde ışıklar yanıp sönmeye başlıyor.

9. Bir milyon yetişkin üzerinde yapılan altı yıllık bir çalışmaya göre geceleri altı ile yedi saat arası uyuyan insanların ölüm oranı, sekiz saat uyuyanlarınkine göre daha düşük.

10. 1964 senesinde 17 yaşındaki Randy Gardner 264 saat 12 dakika boyunca uyanık kalarak dünya rekoru kırdı. Sonra da 15 saat boyunca uyudu. Bu bir rekor değil tabii ama yine de fena sayılmaz.

11. Avrupa Birliği’ne uyum için atılan bir adım olarak İspanya kendilerine özgü öğle uykuları olan siestaları kaldırma yoluna gitti.

12. Öğle uykuları sayesinde İspanyollar diğer Avrupalılar’a göre bir gecede en az 40 dakika daha az uyuyorlar. İş yeri kazaları konusunda Avrupa Birliği ülkeleri içinde İspanya en yüksek orana sahip. Ayrıca en düşük üçüncü üretkenlik oranı da İspanya’nın.

13. Kim boşanmanın bu kadar kolay olabileceğini düşünebilirdi ki? Hindistan’da Müslüman bir çift, adam rüyasında karısına üç kere ‘boş ol’ dediği için ayrılmak zorunda kaldı.

14. Bir uyurgezeri kaldırmanın tehlikeli olduğu tamamen bir mit. Uyurgezerlerin yaptığı şeyler göz önüne alınırsa onları uyandırmamak daha riskli olurdu.

15. Balinalar ve yunuslar yarı uykuya dalabiliyorlar. Beyin yarı küreleri nöbetleşe çalıştığı için su üzerinde kalıp nefes alabiliyorlar.

16. Rüya görmek, hızlı göz hareketli uyku sırasında her 90 dakikada bir beyinden geçen elektrikli aktiviteyle bağlantılıdır. İnsan ömründe toplamda en az 6 yıl rüya görülür.

17. Ancak neden rüya gördüğümüzü kimse hâlâ bilmiyor.

18. 5 milyondan fazla Amerikalı çocuk, enürezis nokturna yani yatak ıslatma durumuyla karşı karşıya. Otobiyografisine göre aktris Suzanne Somers da küçükken bu derdi çekiyormuş.

19. Somnifobi, uykudan korkma hastalığıdır.

20. Şu ana kadar uykudan korkma hastalığına yakalandığı bilinen bir ünlü yok.

1. Gömme alışkanlığı 350,000 sene öncesine dayanıyor olabilir. Atapuerca, İspanya’da 13 metre derinlikte bir çukurda Homo heidelbergensis cinsine ait 27 hominid bulundu ve bunların ilkel ve modern insanların olası ataları olabileceğine inanılıyor.

2. Asla ‘öl’ demeyin. Ölümü ifade etmek için en az 200 farklı ifade kullanılabilir. Bunların arasında ‘Tanrıya varmak’, ‘kurtlara karışmak’ ve ‘Tribble’larla (Star Trek serisindeki minik hayvanlar) uyumak’ gibi deyimler de bulunuyor.

3. 1951 senesinden beri Amerika’da kimse yaşlılıktan ölmemiş.

4. O seneden beri Amerika’da ölüm sertifikalarının üzerinde ölüm sebebi de yazmıyor.

5. Her durumda ölümü tetikleyen şey oksijen kesilmesidir. Oksijenin azalması kas spazmlarına ya da Yunanca’da yarış anlamına gelen ‘agon’ kelimesinden türeyen agonal evreye geçişe sebep olabilir.

6. Ölümden üç gün sonra bir zamanlar yemeğinizi sindirmenizi sağlayan enzimler sizi yemeye başlar. Çatlamış hücreler, vücudu şişirecek kadar yeterli zararlı gaz çıkaran ve gözlerin dışarı fırlamasına sebep olan bağırsaklarda yaşayan bakteriler için yemek olur.

7. Amerika’daki gömüler her yıl toprağa yüksek miktarda tahnit sıvısı -formol, metanol ve etanol- bırakır. Ölüleri yakmak ise dioksin, hidroklorik asit, sülfürdioksit ve karbondioksitin havaya karışmasına sebep olur.

8. İsveçli bir şirket, öldükten sonra vücudunuzu sıvı nitrojende dondurarak kurutabilir ve yüksek frekans titreşimlerle püskürterek ortaya çıkan tozu mısırunu tabuta kaldırabilir. Bu ekolojik gömünün 6 ya da 12 dakika tutacağını söylüyorlar.

9. Hindistan’daki zerdüştüler, ölülerin bedenlerini akbabaların yemesi için dışarıda bırakıyor.

10. Kümes hayvanlarındaki ateşi düşürmek için kullanılan bir anti-inflamatuar olan diklofenak aşılanmış hayvanların cesetlerini yiyen akbabalar hızla ölüyor.

11. Kraliçe Victoria, ölmüş eşi Prens Albert’in bornozuyla ve eli şeklinde yapılmış bir alçıyla gömülmek istediğini belirtmiştir.

12. Madagaskar’da aileler ölmüş akrabalarının kemiklerini çıkartıyor ve famadihana adı verilen bir törenle kasabalarında gezdiriyor. Daha sonra atıklar yeni bir kefene sarılarak yeniden gömülüyor. Eski kefen yeni evlenmiş ve çocuğu olmayan bir çifte veriliyor ve yataklarına sermeleri isteniyor.

13. 19. yüzyılda Mısır’daki bir tren yolu genişletme çalışmasında inşaat şirketleri o kadar çok mumya buldu ki bu mumyalar lokomotifler için yakıt olarak kullanıldı.

14. Bilimsel yöntemin kurucusu İngiliz filozof Francis Bacon, 1626 senesinde bir tavuğu, soğuğun onu koruyup korumayacağını görmek için karla doldurmasıyla zatüreden öldü.

15. Embriyonik dönemde organların gelişmesi için bazı hücrelerin kendilerini öldürmesi gerekir. Böyle bir hücre programlaması olmasaydı hepimiz ördekler gibi perde ayaklı doğardık.

16. 1907 senesinde Amerikalı bir doktor bir ölü üzerinde yaptığı çalışma sonucu insan bedeninin ölünce 21 gram kaybettiğini keşfetti. O günden beri bir gerçek olarak görülen bu bilgi aslında kesinlikle gerçek değil.

17. 19. yüzyıl Avrupa’sında yaşayan insanların yanlışlıkla ölü ilan edilmesine o kadar alışılmıştı ki kadavralar ölü hastaneleri adı verilen yerlere bırakılıyordu.

18. Amerikan vatandaşlarının yüzde sekseni hastanelerde ölüyor.

19. New York’ta öldürülen insan sayısı intihar eden insan sayısından az.

20. İnsanlığın başlangıcından bugüne 100 milyar insanın öldüğü tahmin ediliyor.